Tại Nghị quyết số 123/NQ-CP ngày 06/5/2026, Chính phủ đã thông qua 3 chính sách của Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi). Đây là bước chuẩn bị quan trọng để Bộ Tư pháp hoàn thiện dự án Luật và trình Quốc hội trong tháng 6/2026.
Chính sách 1: Quy định chặt chẽ điều kiện giải quyết nuôi con nuôi
Chính phủ thống nhất sửa đổi, bổ sung các quy định về:
- Điều kiện của người được nhận làm con nuôi
- Điều kiện của người nhận con nuôi
- Thẩm quyền xác nhận điều kiện
- Thẩm quyền, yêu cầu đối với việc giới thiệu trẻ em cho làm con nuôi trong nước
- Hệ quả pháp lý của việc nuôi con nuôi
- Căn cứ chấm dứt nuôi con nuôi
- Thu hồi, hủy bỏ giấy tờ về nuôi con nuôi
Mục đích cốt lõi là bảo đảm việc giải quyết nuôi con nuôi được thực hiện vì lợi ích tốt nhất của trẻ em được nhận làm con nuôi, phù hợp với Công ước La Hay 1993 về Bảo vệ trẻ em và Hợp tác trong lĩnh vực nuôi con nuôi quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Chính sách 2: Phát triển hoạt động công tác xã hội
Chính phủ thống nhất huy động công chức, viên chức, người lao động làm công tác xã hội trong các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập tham gia hỗ trợ giải quyết nuôi con nuôi và theo dõi tình hình phát triển của trẻ em được giải quyết cho làm con nuôi. Đây là điểm tiến bộ quan trọng — chuyển từ mô hình "thủ tục hành chính một lần" sang mô hình "đồng hành lâu dài" sau khi việc nuôi con nuôi được xác lập.
Chính sách 3: Cải cách thủ tục hành chính
Chính phủ thống nhất theo hướng:
- Phân cấp thẩm quyền từ Bộ Tư pháp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện xác nhận công dân Việt Nam thường trú ở trong nước đủ điều kiện nhận trẻ em nước ngoài làm con nuôi
- Cho phép người nhận con nuôi nộp hồ sơ đăng ký nuôi con nuôi trong nước không phụ thuộc vào địa giới hành chính trên toàn quốc
- Cơ quan giải quyết thủ tục hành chính khai thác dữ liệu có sẵn thay thế việc yêu cầu người dân nộp giấy tờ
- Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhà nước và giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực nuôi con nuôi
Lộ trình tiếp theo
Chính phủ giao Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tiếp thu ý kiến, nghiên cứu, rà soát, đánh giá tác động các chính sách để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Dự kiến trình Quốc hội Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) trong tháng 6 năm 2026. Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu được phân công chỉ đạo việc xây dựng, hoàn thiện dự án Luật.
Quan điểm ILED
Việc phân cấp thẩm quyền và cho phép nộp hồ sơ liên thông không phụ thuộc địa giới hành chính là cải cách thủ tục hành chính đáng ghi nhận, góp phần giảm chi phí tuân thủ cho công dân và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Tuy nhiên, để chính sách 1 (siết chặt điều kiện vì lợi ích trẻ) và chính sách 3 (cải cách thủ tục) không xung đột nhau, cần thiết kế bộ tiêu chí xác nhận điều kiện rõ ràng, định lượng và áp dụng thống nhất ở cấp tỉnh — tránh tình trạng phân cấp dẫn đến cách hiểu khác nhau giữa các địa phương. Việc tích hợp dữ liệu giữa Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Y tế và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội là điều kiện tiên quyết để chính sách 3 vận hành hiệu quả.