Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 152/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thi hành án dân sự, tạo hành lang pháp lý cho việc triển khai nhiều hoạt động thi hành án trên môi trường điện tử kể từ ngày 01/7/2026. Văn bản gồm 5 chương với 116 điều, tập trung vào trình tự, thủ tục thi hành án dân sự; giải quyết khiếu nại, tố cáo; cơ chế bảo đảm kinh phí từ ngân sách nhà nước; trách nhiệm của các cơ quan liên quan — với điểm nhấn là bổ sung các quy định phục vụ chuyển đổi số trong thi hành án dân sự.
Nền tảng số và các kênh thực hiện
Các hoạt động trên môi trường số trong thi hành án dân sự sẽ được thực hiện thông qua nhiều nền tảng khác nhau: Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung của Bộ Tư pháp, ứng dụng VNeID, cổng thông tin điện tử của cơ quan thi hành án dân sự cùng các phương tiện điện tử khác theo quy định pháp luật. Cơ quan thi hành án có quyền lựa chọn sử dụng một hoặc nhiều phương thức điện tử để xử lý hồ sơ tùy theo tính chất công việc.
Bộ Tư pháp được giao xây dựng, quản lý và vận hành nền tảng số thi hành án dân sự. Nền tảng này triển khai trên toàn quốc, bảo đảm kết nối dữ liệu giữa các cơ quan quản lý với cơ quan thi hành án dân sự, nhằm theo dõi hoạt động thi hành án hành chính và quản lý công việc của Thừa hành viên.
Giao, nhận bản án và quyết định
Việc giao, nhận bản án, quyết định được thực hiện trực tiếp, trên môi trường số hoặc thông qua dịch vụ bưu chính. Với trường hợp gửi điện tử, thời điểm cơ quan thi hành án nhận được hồ sơ được xác định là khi hệ thống ghi nhận dữ liệu đã tiếp nhận đầy đủ và hợp lệ.
Khi giao nhận trực tiếp hoặc qua bưu chính, các bên phải ký xác nhận trong sổ nhận bản án. Cơ quan thi hành án có trách nhiệm kiểm tra và cập nhật thông tin liên quan, bao gồm thời gian nhận, hình thức tiếp nhận, thông tin về bản án, quyết định và dữ liệu liên quan đến các bên có quyền lợi, nghĩa vụ.
Yêu cầu thi hành án trực tuyến
Người dân được phép gửi yêu cầu thi hành án trực tuyến thông qua các nền tảng điện tử, hoặc nộp trực tiếp, gửi qua bưu chính. Trường hợp người dân trình bày bằng lời nói, cơ quan thi hành án dân sự phải lập biên bản ghi nhận nội dung yêu cầu — biên bản này được sử dụng thay cho đơn yêu cầu thi hành án và có giá trị pháp lý tương đương đơn viết bằng chữ.
Hồ sơ yêu cầu thi hành án phải đầy đủ thông tin về người yêu cầu, người được thi hành án, người phải thi hành án, nội dung bản án/quyết định, các nghĩa vụ cần thi hành, thông tin tài sản, điều kiện thực hiện cùng tài liệu hỗ trợ. Nếu người yêu cầu là người được hưởng lợi, cần cung cấp số tài khoản ngân hàng để nhận tiền (nếu có).
Về xác định thời điểm yêu cầu thi hành án:
- Hồ sơ gửi trực tuyến: ngày yêu cầu là ngày gửi thành công trên hệ thống điện tử.
- Hồ sơ nộp trực tiếp: ngày cơ quan thi hành án nhận đơn hoặc lập biên bản.
- Hồ sơ gửi qua bưu chính: ngày ghi trên dấu của doanh nghiệp bưu chính nơi gửi.
Cơ quan thi hành án chỉ tiếp nhận và vào sổ khi hồ sơ đầy đủ, hợp lệ. Trường hợp hồ sơ còn thiếu hoặc chưa chính xác, cơ quan phải thông báo để người yêu cầu bổ sung trong vòng một ngày làm việc.
Thông báo thi hành án qua VNeID
Thông báo thi hành án sẽ được thực hiện thông qua ứng dụng VNeID. Thời điểm hệ thống xác nhận đã gửi thông báo được coi là thời điểm thông báo hợp lệ. Các bên có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có trách nhiệm truy cập ứng dụng để theo dõi và thực hiện đúng yêu cầu pháp luật.
Quan điểm ILED
Nghị định 152/2026/NĐ-CP đánh dấu bước chuyển nền tảng của thi hành án dân sự từ giấy tờ sang môi trường số — không chỉ là số hóa quy trình mà thiết lập giá trị pháp lý cho hành vi điện tử: thời điểm gửi thành công trên hệ thống, biên bản lời nói thay đơn yêu cầu, thông báo qua VNeID được coi là hợp lệ. Đây là nội dung doanh nghiệp và cá nhân có nghĩa vụ thi hành án cần đặc biệt lưu ý, vì mốc thời gian điện tử sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến quyền và nghĩa vụ tố tụng.
ILED khuyến nghị doanh nghiệp SME đang là bên được thi hành án nên chủ động chuẩn bị số tài khoản ngân hàng và hồ sơ tài sản để tận dụng kênh yêu cầu trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, rút ngắn thời gian thu hồi công nợ theo bản án. Đồng thời, bên phải thi hành án cần thiết lập thói quen theo dõi thông báo trên VNeID, bởi việc bỏ lỡ thông báo điện tử hợp lệ không còn là lý do miễn trừ trách nhiệm. ILED sẽ tiếp tục theo dõi các thông tư hướng dẫn vận hành nền tảng số do Bộ Tư pháp ban hành trước mốc hiệu lực 01/7/2026.